W dniach od 20 do 24 września 2026r. odbył się w Zakopanem XXVII Kongres organizowany przez Stowarzyszenie Sędziów Rodzinnych w Polsce pod hasłem "Sąd rodzinny wobec przemocy". W Kongresie wzięli udział sędziowie z całej Polski. W dniu 20 września 2026r., jeszcze przed oficjalnym otwarciem Kongresu, przyjechał do nas Minister Sprawiedliwości Waldemar Żurek, który odbył godzinne spotkanie z sędziami. Przekazał informacje dotyczące dotychczasowych i planowanych reform w zakresie organizacji sądownictwa. Odnośnie doetatyzowania sądów ujawnił, że Ministerstwo Sprawiedliwości planuje utworzenie kolejnej filii KSSiP w Poznaniu. Przygotowywany jest również projekt zmian do ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych pozwalający na pracę sędziów w stanie spoczynku w niepełnym wymiarze, aby wykorzystać ich potencjał i zwiększyć załatwialność spraw, szczególnie w sytuacji gdy wiele etatów orzeczniczych pozostaje nieobsadzonych. Prowadzone są również prace nad wyrównaniem referatów sędziów w skali kraju oraz, co dla sędziów rodzinnych szczególnie ważne, ujawnieniem spraw wykonawczych w referatach sędziów rodzinnych w ogólnej liczbie rozpoznawanych spraw.



Pierwszego dnia powitała uczestników Prezeska Katarzyna Piotrowska. Następnie, nasz honorowy gość - sędzia Sądu Najwyższego, a obecnie również Przewodniczący Naczelnej Rady Sądownictwa, Dariusz Zawistowski opowiedział o bieżących problemach, z jakimi mierzy się wymiar sprawiedliwości w Polsce.





Pierwszym prelegentem tego dnia była dr Paulina Gołaska-Ciesielska- psycholożka, pedagożka specjalna, terapeutka relacyjna, Prezeska Fundacji Relacyjni, która przedstawiła temat "Wyzwania sądu rodzinnego w kontakcie z osobami neuroróżnorodnymi". Zwróciła przede wszystkim uwagę na najnowsze badania dotyczące rozpoznawania i objawów osób neuroróżnorodnych ze spektrum autyzmu, ADHD i AUADHD i omówiła różnice w objawach u osób w wieku dziecięcym, u młodzieży oraz rodziców, jak też różnice między dziewczętami i chłopcami. Dała również cenne wskazówki do zastosowania w trakcie wysłuchania przez sędziego osób małoletnich ze spektrum.



Następnie Honorata Czajkowska - adiunkt w Instytucie Pedagogiki Uniwersytetu Wrocławskiego, Zastępczyni Kuratora Okręgowego we Wrocławiu, członkini Zespołu do spraw analizy zdarzeń przedstawiła uprawnienia i współpracę służb w związku ze stosowaniem art.12a ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie. Ukazała perspektywę zabezpieczenia dziecka z punktu widzenia pracownika socjalnego, kuratora, przedstawiciela służb medycznych i policjanta oraz zakres ich kompetencji, a także problemy wynikające z koordynacji i współpracy wymienionych służb oraz sądu.





Kolejnym prelegentem był znany już sędziom rodzinnym z wykładów na poprzednich Kongresach i Konferencjach - dr Marcin Szulc - psycholog, profesor Uniwersytetu Gdańskiego, nauczyciel akademicki i psycholog w Zakładzie Psychologii, Osobowości i Psychologii Sądowej. Poświęcił swoje wystąpienie omówieniu tematu "Czy udany związek jest możliwy". Bardzo ciekawie przedstawił wpływ ukształtowanej od kilku ostatnich lat rzeczywistości polityczno-społecznej na stosunek kobiet i mężczyzn do instytucji małżeństwa, posiadania dzieci, kierowania karierą zawodową i kształtowania relacji społecznych. Wskazał jakie cechy i zachowania osobnicze wpływają na to, że związek dwojga ludzi jest szczęśliwy, a jakie prowadzą do jego nieuchronnego rozpadu. Wiedza ta przydatna jest nie tylko w życiu zawodowym, ale też prywatnym.



Kolejne wystąpienie naszego gościa Ewy Woydyłło-Osiatyńskiej - dr psychologii, terapeutki uzależnień, publicystki, autorki wielu ciekawych książek i poradników - dotyczyło dbania o dobrostan sędziów w szczególności wobec przeciążenia obowiązkami i liczbą spraw, uniknięcia wypalenia zawodowego i zachowania tego samego poziomu zaangażowania i wrażliwości na ludzkie sprawy. Podkreśliła, że, aby skutecznie pomagać innym ludziom, trzeba przede wszystkim dbać o swój dobrostan, poczucie szczęścia oraz cały czas pracować nad sobą i swoim pozytywnym podejściem do życia. W ramach dodatkowych materiałów kongresowych każdy uczestnik otrzymał książkę Ewy Woydyłło-Osiatyńskiej "Wszystkiego najlepszego". Po wykładzie można było otrzymać autograf i osobiście porozmawiać ze znaną autorką, która bardzo chętnie dzieliła się swoją wiedzą.



Drugi dzień Kongresu rozpoczęła swoim wykładem Magdalena Szafranek - profesor Uniwersytetu Warszawskiego, pracowniczka Instytutu Stosowanych Nauk Społecznych UW, Przewodnicząca Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Rodzinnego, a jednocześnie członkini Zarządu naszego Stowarzyszenia. Przedstawiła problematykę alkoholu jako czynnika warunkującego występowanie przemocy domowej zarówno fizycznej jak i psychicznej wobec osób w każdym wieku - zarówno dzieci, dorosłych jak i seniorów. Dowiedzieliśmy się w jaki sposób alkohol oddziałuje na funkcjonowanie osób uzależnionych, w tym alkoholików wysoko funkcjonujących, oraz jakie konsekwencje ponoszą małoletnie dzieci, które wychowywane są przez rodziców nadużywających alkoholu.



Następnie Robert Rejniak - doktor nauk społecznych, pedagog, psychoterapeuta specjalizujący się w problemach adolescencji, certyfikowany specjalista psychoterapii uzależnień, wykładowca akademicki - poświęcił swoje wystąpienie przyczynie samouszkodzeń u młodzieży, którą jest trauma. Wskazał, że można jej doznać od pierwszych dni życia, a nawet w okresie płodowym poprzez przeżycia matki. Trauma rozwija się, gdy dziecko pozostaje samo z cierpieniem będącym wynikiem różnego rodzaju przemocy. Samouszkodzenie uwalnia napięcie, przynosi chwilową ulgę i działa jak narkotyk. Dr Robert Rejniak przedstawił sposoby terapii młodzieży z takimi problemami, które sam stosuje na co dzień w swojej pracy.



Kolejnym prelegentem był Jacek Łupaczewski - dyrektor Schroniska dla Nieletnich w Chojnicach, który w wykładzie "Praca z trudnym nieletnim" poruszył kwestie związane z opieką i pracą wychowawczą z młodzieżą w schronisku. Byliśmy poruszeni tym, jak wiele pracy edukacyjnej, terapeutycznej, wszelkiego rodzaju treningów radzenia sobie w trudnych sytuacjach wkłada się w wychowanków, aby poprawić jakość ich życia emocjonalnego, przygotować do życia i zdobycia zawodu.



Na koniec krótkie wystąpienie miała sędzia Dorota Łopalewska pełniąca obecnie funkcję Dyrektorki Departamentu Spraw Rodzinny i Nieletnich w Ministerstwie Sprawiedliwości. Zapewniła m.in., podobnie jak Minister Sprawiedliwości, że prowadzone są zaawansowane prace nad zmianą regulaminu urzędowania sądów powszechnych w celu wliczania spraw wykonawczych do obciążenia sędziów rodzinnych.



W drugim dniu Kongresu miało miejsce Walne Zebranie Członków Stowarzyszenia, na którym podjęto uchwałę o zmianie statutu, dzięki której do Stowarzyszenia będą mogli przystąpić asesorzy. Przez wiele lat asesorzy nie mogli orzekać w wydziałach rodzinnych, co spowodowało skrajny niedobór kadry orzeczniczej w tej kategorii spraw. Minister Waldemar Żurek wspomniał, że średnia wieku sędziów rodzinnych jest wyższa niż średnia wieku pozostałych sędziów. 9 grudnia 2025r. weszła w życie zmiana ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, dzięki której asesorzy mogą być kierowani do wydziałów rodzinnych. Zachęcamy zatem asesorów do wstąpienia do Stowarzyszenia i mamy nadzieję, że wkrótce zasilą nasze szeregi.



Wieczorem, już po raz trzeci, odbył się koncert zespołu Bekasy. To właśnie w Zakopanym trzy lata temu zrodził się pomysł utworzenia zespołu rockowego z inicjatywy sędziego Tomasza Błaszkiewicza i prof.Przemysława Polańskiego - współtwórcy systemu prawnego Legalis. Zespół uformował się w składzie: sędzia Katarzyna Szeligowska - wokal, sędzia Tomasz Błaszkiewicz - gitara, prof.Przemysław Polański - gitara, Kamil Kowalski z C.H.Beck - gitara basowa, Dariusz Dudek z C.H.Beck - perkusja. Zespół Bekasy przygotował muzyczną podróż z piosenkami polskich i zagranicznych wykonawców od lat 60-tych po czasy obecne. Publiczność świetnie się bawiła, tańczyła i śpiewała razem z zespołem, który dostarczył uczestnikom wielu wzruszeń.





Trzeci dzień Kongresu rozpoczął się od wystąpienia Jolanty Kucharzak - radcy prawnej, Głównej Specjalistki ds.Wspierania Rodziny i Systemu Pieczy Zastępczej Województwa Wielkopolskiego w Regionalnym Ośrodku Polityki Społecznej w Poznaniu - na temat współpracy interdyscyplinarnej służb społecznych i wymiaru sprawiedliwości w województwie wielkopolskim. Pracownicy opieki społecznej zorganizowali szeroko zakrojone konsultacje z instytucjami takimi jak poradnie psychologiczno-pedagogiczne, centra usług społecznych, szkoły, pedagodzy specjalni, psycholodzy, kuratorzy, biegli OZSS i sędziowie w celu wypracowania takich praktyk, które spowodują prawidłową koordynację i skuteczność podejmowanych działań dla dobra dziecka i które obecnie funkcjonują w sposób modelowy. Duży wkład w wypracowanie tej współpracy miała członkini naszego Zarządu - prof.Magdalena Szafranek.





W drugiej kolejności dwie prelegentki Katarzyna Sawicka - certyfikowana trenerka oxfordzkich programów uważności MBCT, DMMC oraz Deeper Mindfulness i Malwina Puchalska-Kamińska - psycholożka, wykładowczyni na Uniwersytecie SWPS w Sopocie - przedstawiły bardzo ważny dla sędziów temat dotyczący rozpoznania momentu wypalenia zawodowego, wpływu wypalenia na organizm i sposobów radzenia sobie w takiej sytuacji. Sędziowie, z uwagi na bardzo trudne warunki pracy związane ze stałym kontaktem z cierpieniem innych osób, są sami narażeni na doznanie wtórnej traumy, której objawy są niemal identyczne z objawami traumy u osoby, która jej faktycznie doświadczyła. To powoduje, że umiejętność radzenia sobie w trudnych sytuacjach jest niezbędna, aby dobrze wykonywać swój zawód.



Jako ostatni wystąpił dr hab. Przemysław Polański - prof. ALK i przedstawiciel Wydawnictwa C.H.Beck który zaprezentował problematykę wykorzystania AI w pracy sędziów rodzinnych. Omówił też zagrożenia jakie płyną z rozwoju AI związane z zachowaniem stron postępowania, które umiejętnie wykorzystują AI w kreowaniu pism procesowych i dowodów w sprawie.



Po zakończeniu wszystkich prelekcji Prezeska Stowarzyszenia Sędziów Rodzinnych w Polsce Katarzyna Piotrowska podsumowała Kongres, a uczestnicy przyjęli uchwałę, która zawiera aktualne postulaty sędziów do władzy wykonawczej i ustawodawczej dotyczące zmian w różnych obszarach funkcjonowania przepisów prawa i działania sądów rodzinnych. Zachęcamy do zapoznania się z treścią uchwały dostępnej na naszej stronie internetowej.



Wieczorem, na uczestników czekała ostatnia atrakcja. Razem z zaproszonym gościem Markiem Sekielskim - producentem telewizyjnym, producentem filmów dokumentalnych i autorem książek - obejrzeliśmy odcinek jego podcastu pt. "Oczyma wyobraźni widziałam moje dziecko martwe" będący zapisem rozmowy z matką uzależnionego nastolatka. Po projekcji nasz gość odpowiadał na pytania, wywiązała się dyskusja na temat problemów związanych z leczeniem uzależnień w Polsce. Uczestnicy Kongresu otrzymali w ramach dodatkowych materiałów książkę Marka Sekielskiego pt. "Uzależnione".
Po spotkaniu Autor rozdawał autografy i dedykacje.

Zarząd Stowarzyszenia Sędziów Rodzinnych w Polsce dziękuje wszystkim uczestnikom za udział w Kongresie i zaprasza na kolejny XXVIII Kongres, który odbędzie się w dniach 19-23 września 2027 r. w Zakopanem.

Do zobaczenia !!!!